Kiểm định bàn nâng

Nội dung

Phạm vi áp dụng kiểm định bàn nâng

Bàn nâng là gì?

Bàn nâng: là một thiết bị nâng dùng để nâng, hạ hàng. Bàn nâng bao gồm các cơ cấu, bộ phận chủ yếu như: mặt sàn, hệ khung đế, hệ thống khung nâng (có thể là dạng xếp hình chữ X một hay nhiều tầng, dạng trụ hoặc dạng càng đỡ…), hệ thống dẫn động (thủy lực, cơ khí…).

Kiểm định bàn nâng là gì?

Kiểm định an toàn bàn nâng là một trong những công tác kiểm định an toàn thiết bị không thể thiếu trong quá trình vận hành sử dụng các thiết bị bàn nâng, Do đó để đảm bảo chất lượng bàn nâng cũng như các quá trình vận hành đảm bảo an toàn nhất đòi hỏi cần tiến hành kiểm định, kiểm tra.

Kiểm định bàn nâng hay kiểm định an toàn kỹ thuật bàn nâng là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn quốc gia, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn trong quá trình vận hành thiết bị.

Theo quy định của Bộ Lao động Thương binh – Xã hội, bàn nâng thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Đơn vị sử dụng bàn nâng không thực hiện kiểm định sẽ bị xử phạt và có thể đình chỉ hoạt động nếu để xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng có liên quan đến thiết bị.

Tại sao phải kiểm định bàn nâng?

Như đã nói ở trên, việc kiểm định an toàn thiết bị là yêu cầu bắt buộc của pháp luật vì thế doanh nghiệp hay cá nhân có sử dụng thiết bị thì phải kiểm định. Việc kiểm định bàn nâng mang đến nhiều lợi ích như:

Đảm bảo an toàn đối với người lao động trong khi làm việc, phòng tránh tai nạn có thể xảy ra.
Đảm bảo cho sự hoạt động ổn định của thiết bị, không làm ảnh hưởng đến tiến độ, năng suất công việc.
Giảm chi phí phải sửa chữa, thay thế thiết bị hay mua mới; cũng như không phải chi trả cho người lao động do tai nạn.
Chấp hành và tuân thủ đúng quy định của pháp luật chính là doanh nghiệp đang nâng tầm vị thế của mình, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Thời điểm bắt buộc phải kiểm định an toàn bàn nâng

Kiểm định bàn nâng lần đầu: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn sau khi thiết bị lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng.

Kiểm định bàn nâng định kỳ: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn khi hết thời hạn của lần kiểm định trước.

Kiểm định bàn nâng bất thường: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn khi:

Sau khi sửa chữa, nâng cấp, cải tạo có ảnh hưởng tới tình trạng kỹ thuật an toàn của bàn nâng.

Khi có yêu cầu của cơ sở hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia áp dụng với kiểm định bàn nâng

TCVN 4244:2005, Thiết bị nâng- thiết kế, chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.
TCVN 5209:1990, Máy nâng hạ – Yêu cầu an toàn đối với thiết bị điện.
TCVN 4755: 1989, Cần trục – Yêu cầu an toàn đối với các thiết bị thủy lực.
TCVN 5179:90, Máy nâng hạ – Yêu cầu thử nghiệm thiết bị thủy lực về an toàn.
TCVN 9358 : 2012 Lắp đặt hệ thống nối đất thiết bị cho các công trình công nghiệp – Yêu cầu chung.
QCVN 22:2010/BGTVT, Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chế tạo và kiểm tra phương tiện, thiết bị tháo dỡ
BSEN 1570:1998+A2: 2009 – Safe requirements for lifting table (yêu cầu an toàn đối với bàn nâng).

Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn nêu trên có bổ sung, sửa đổi hoặc thay thế thì áp dụng theo quy định tại văn bản mới nhất.

Việc kiểm định kỹ thuật an toàn bàn nâng có thể theo tiêu chuẩn khác khi có đề nghị của cơ sở sử dụng, cơ sở chế tạo với điều kiện tiêu chuẩn đó phải có các chỉ tiêu kỹ thuật về an toàn bằng hoặc cao hơn so với các chỉ tiêu quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia được viện dẫn trong quy trình này.

Thời hạn kiểm định kỹ thuật bàn nâng

Thời hạn kiểm định bàn nâng định kỳ là không quá 02 năm. Đối với bàn nâng có thời hạn sử dụng trên 10 năm thì thời hạn kiểm định định kỳ là 01 năm.

Trường hợp nhà chế tạo hoặc yêu cầu của cơ sở về thời hạn kiểm định bàn nâng ngắn hơn thì thực hiện theo đề nghị của nhà chế tạo hoặc cơ sở.

Khi rút ngắn thời hạn kiểm định, kiểm định viên phải nêu rõ lý do trong biên bản kiểm định.

Khi thời hạn kiểm định được quy định trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì thực hiện theo quy định của quy chuẩn đó.

Quy trình kiểm định bàn nâng

Các bước kiểm định bàn nâng

Khi kiểm định kỹ thuật an toàn bàn nâng, tổ chức kiểm định phải lần lượt tiến hành lần lượt theo các bước sau:

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị;
Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài;
Bước 3: Kiểm tra kỹ thuật – thử không tải;
Bước 4: Các chế độ thử tải – Phương pháp thử;
Bước 5: Xử lý kết quả kiểm định.

Lưu ý: Các bước kiểm tra tiếp theo chỉ được tiến hành khi kết quả kiểm tra ở bước trước đó đạt yêu cầu. Tất cả các kết quả kiểm tra của từng bước phải được ghi chép đầy đủ vào bản ghi chép hiện trường theo mẫu qui định tại Phụ lục 01 và lưu lại đầy đủ tại tổ chức kiểm định.

Điều kiện kiểm định bàn nâng

Khi tiến hành kiểm định phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

Thiết bị phải ở trạng thái sẵn sàng đưa vào kiểm định.
Hồ sơ, tài liệu của thiết bị phải đầy đủ.
Các yếu tố môi trường, thời tiết đủ điều kiện không làm ảnh hưởng tới kết quả kiểm định.
Các điều kiện về an toàn vệ sinh lao động phải đáp ứng để vận hành thiết bị.

Chuẩn bị kiểm định bàn nâng

Trước khi tiến hành kiểm định bàn nâng, tổ chức kiểm định và cơ sở phải phối hợp, thống nhất kế hoạch kiểm định, chuẩn bị các điều kiện phục vụ kiểm định và cử người tham gia, chứng kiến kiểm định.

Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị:

Lý lịch, hồ sơ của bàn nâng phải thể hiện được loại, mã hiệu; số chế tạo; năm chế tạo; nhà chế tạo; tải trong nâng; loại dẫn động; loại điều khiển; vận tốc nâng hạ; vận tốc di chuyển (nếu có) và đặc trưng kỹ thuật chính các bộ phận của thiết bị.
Các báo cáo kết quả, biên bản kiểm tra tiếp địa, điện trở cách điện động cơ.
Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức được chỉ định cấp theo quy định.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi đầy đủ và đáp ứng các quy định tại 7.2 của quy trình này. Nếu không đảm bảo, cơ sở phải có biện pháp khắc phục bổ sung.

Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện kiểm định phù hợp để phục vụ quá trình kiểm định.

Xây dựng và thống nhất thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn với cơ sở trước khi kiểm định. Trang bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện bảo vệ cá nhân, đảm bảo an toàn trong quá trình kiểm định.

Tiến hành kiểm định an toàn bàn nâng

Khi tiến hành kiểm định phải thực hiện theo trình tự sau:

Kiểm tra bên ngoài:

Kiểm tra vị trí lắp đặt thiết bị, hệ thống điện, bảng hướng dẫn nội quy sử dụng, hàng rào bảo vệ, mặt bằng, khoảng cách và các biện pháp an toàn, các chướng ngại vật cần lưu ý trong suốt quá trình tiến hành kiểm định.
Kiểm tra sự phù hợp của các bộ phận, chi tiết và thông số kỹ thuật của thiết bị so với hồ sơ, lý lịch.
Xem xét lần lượt và toàn bộ các cơ cấu, bộ phận của bàn nâng, đặc biệt chú trọng đến tình trạng các bộ phận và chi tiết sau:
Kết cấu kim loại của khung nâng, mặt sàn (Phụ lục 17 TCVN 4244 : 2005).
Các mối hàn, mối ghép đinh tán (nếu có), mối ghép bulông của kết cấu liên kết.
Cáp và các bộ phận cố định cáp (Đáp ứng yêu cầu của nhà chế tạo hoặc tham khảo Phụ lục 18C, 21 TCVN 4244 : 2005).
Puly, trục và các chi tiết cố định (Phụ lục 19A, 20A, 20B TCVN 4244 : 2005).
Kiểm tra kết quả đo điện trở nối đất và điện trở cách điện.
Hệ thống thủy lực: Kiểm tra tình trạng kỹ thuật xy lanh thủy lực: không bị biến dạng, không bị rò rỉ dầu thủy lực. Kiểm tra tình trạng kỹ thuật hệ thống đường ống áp lực dẫn dầu thủy lực, đầu nối: không bị bẹp, nứt, không rò rỉ và được cố định chắc chắn.
Kiểm tra hệ thống điều khiển: vị trí lắp đặt, quyền ưu tiên, tính đồng nhất giữa cơ cấu và chế độ điều khiển.
Các thiết bị an toàn: Van an toàn, van xả, hạn chế hành trình nâng và hạ, bộ chống quá tải, cơ cấu hãm cơ khí….
Lan can, chống trượt, chống lăn, chống rơi đổ hang (theo thiết kế của nhà chế tạo).

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi thiết bị được lắp đặt theo đúng hồ sơ kỹ thuật, không phát hiện các hư hỏng, khuyết tật và đáp ứng các yêu cầu của mục 8.1.

Kiểm tra kỹ thuật – Thử không tải:

Cho thiết bị hoạt động không tải và kiểm tra hoạt động của các hệ thống, cơ cấu:
Kiểm tra tình trạng hoạt động của các cơ cấu: nâng, hạ sàn công tác.
Hệ thống thủy lực: kiểm tra và đánh giá theo TCVN 5179:1990.
Hệ thống dẫn động và hệ thống điều khiển của thiết bị.
Hệ thống phanh.
Các thiết bị an toàn.
Các phép thử trên được thực hiện không ít hơn 03 lần.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi các cơ cấu và thiết bị an toàn của thiết bị khi thử hoạt động đúng thông số và tính năng thiết kế và không có bất kỳ hư hỏng nào.

Các chế độ thử tải – Phương pháp thử:

Thử tĩnh: Thử tải trọng tĩnh chỉ tiến hành khi thử không tải đạt yêu cầu.

Tải thử: 125% SWL (SWL là tải trọng làm việc an toàn và không lớn hơn tải trọng thiết kế)
Độ cao của bàn khi thử tải: ≤ 200 mm kể từ vị trí hạ thấp nhất của bàn thao tác (ở vị trí cơ cấu hãm cơ khí chưa tác động).
Bố trí tải thử trên mặt bàn nâng:
Thời gian duy trì tải thử: 10 phút

Đánh giá: Việc thử tải trọng tĩnh được coi là đạt yêu cầu khi: Kết cấu kim loại không bị rạn nứt, biến dạng vĩnh cửu; bàn nâng không bị trôi; thiết bị không bị mất ổn định; không có hiện tượng dò rỉ dầu.

Thử động:

Tải thử: bằng 110% SWL.
Hành trình thử: Thử toàn bộ hành trình hoạt động.
Nội dung thử nêu trên được thực hiện không ít hơn 03 lần.

Đánh giá: Việc thử động được coi là đạt yêu cầu khi các cơ cấu và bộ phận của thiết bị hoạt động đúng theo tính năng thiết kế; kết cấu kim loại không bị rạn nứt, biến dạng vĩnh cửu; bàn nâng không bị trôi tuột; thiết bị không bị mất ổn định; không có hiện tượng dò rỉ dầu; không có các hư hỏng khác.

Các yêu cầu khác:

Trong trường hợp thiết bị có nhiều cơ cấu nâng, việc thử tĩnh và thử động thực hiện cho từng cơ cấu nâng với tải trọng làm việc tương ứng.
Trong trường hợp thiết bị có mặt bàn có thể nghiêng một góc thì phải thử tĩnh và thử động cơ cấu nghiêng bàn thao tác đồng thời kiểm tra độ bám bề mặt bàn thao tác với tải làm việc.

Xử lý kết quả kiểm định bàn nâng

Lập biên bản bàn nâng với đầy đủ nội dung theo mẫu quy định tại phụ lục 02 trong quyết định này

Các thành phần thông qua trong biên bản kiểm định bàn nâng bắt buộc phải có tối thiểu thành viên sau ( đại diện cơ sở hoặc người được cơ sở ủy quyền, người được cử tham gia và chứng kiến kiểm định, kiểm định viên thực hiện kiểm định)

Ghi tóm tắt kết quả kiểm định vào lý lịch của kiểm định bàn nâng.

Khi kết quả kiểm định bàn nâng đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn, kiểm định viên dán tem kiểm định cho bàn nâng. Tem kiểm định an toàn thiết bị được dán ở vị trí dễ quan sát.

Nếu kết quả kiểm định bàn nâng đạt yêu cầu kiểm định an toàn kỹ thuật thì cấp giấy chứng nhận kiểm định bàn nâng cho cơ sở, nếu chưa đạt yêu cầu thì phải kiến nghị cơ sở khắc phục và thời gian khắc phục đồng thời gửi biên bản kiểm định và thông báo về cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương, nơi lắp đặt sử dụng bàn nâng.