Kiểm định sàn nâng người – Kiểm định Gondola

Nội dung

Phạm vi áp dụng kiểm định sàn nâng người (Gondola)

Sàn nâng người là gì?

Sàn nâng người: là một hệ thống kết cấu bao gồm sàn công tác, kết cấu dầm treo, cụm máy tời nâng, đối trọng, cáp thép và các cơ cấu, bộ phận an toàn khác nhằm tạo ra vị trí làm việc cho người và dụng cụ khi làm việc ở trên cao. Thiết bị này thường được hiểu với tên gọi là Gondola.

Kiểm định sàn nâng người là gì?

Kiểm định an toàn sàn nâng người hay còn gọi là kiểm định gondola là một trong những công tác kiểm định an toàn thiết bị không thể thiếu trong quá trình vận hành sử dụng các thiết bị sàn nâng. Do đó để đảm bảo chất lượng sàn nâng cũng như các quá trình vận hành đảm bảo an toàn nhất đòi hỏi cần tiến hành kiểm định, kiểm tra.

Kiểm định sàn nâng hay kiểm định an toàn kỹ thuật Gondola là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn quốc gia, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn trong quá trình vận hành thiết bị.

Theo quy định của Bộ Lao động Thương binh – Xã hội, sàn nâng thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Đơn vị sử dụng sàn nâng không thực hiện kiểm định sẽ bị xử phạt và có thể đình chỉ hoạt động nếu để xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng có liên quan đến thiết bị.

Tại sao phải kiểm định Gondola?

Như đã nói ở trên, việc kiểm định an toàn thiết bị là yêu cầu bắt buộc của pháp luật vì thế doanh nghiệp hay cá nhân có sử dụng thiết bị thì phải kiểm định. Việc kiểm định bàn nâng mang đến nhiều lợi ích như:

Đảm bảo an toàn đối với người lao động trong khi làm việc, phòng tránh tai nạn có thể xảy ra.
Đảm bảo cho sự hoạt động ổn định của thiết bị, không làm ảnh hưởng đến tiến độ, năng suất công việc.
Giảm chi phí phải sửa chữa, thay thế thiết bị hay mua mới; cũng như không phải chi trả cho người lao động do tai nạn.
Chấp hành và tuân thủ đúng quy định của pháp luật chính là doanh nghiệp đang nâng tầm vị thế của mình, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Thời điểm bắt buộc phải kiểm định an toàn sàn nâng

Kiểm định sàn nâng lần đầu: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn sau khi thiết bị lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng.

Kiểm định sàn nâng định kỳ: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn khi hết thời hạn của lần kiểm định trước.

Kiểm định sàn nâng bất thường: Là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn khi:

Sau khi sửa chữa, nâng cấp, cải tạo có ảnh hưởng tới tình trạng kỹ thuật an toàn của sàn nâng.

Khi có yêu cầu của cơ sở hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia áp dụng với kiểm định sàn nâng

QCVN 07:2012/BLĐTBXH: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về ATLĐ đối với thiết bị nâng.
QCVN 20:2015/BLĐTBXH: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về ATLĐ đối với sàn nâng người.
TCVN 4244: 2005 – Thiết bị nâng- thiết kế, chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.
Tiêu chuẩn QG Trung Quốc GB 19155:2003 – Sàn thao tác trên cao ngoài trời.
Tiêu chuẩn QG Trung Quốc GB/T 5972-2006/ISO 4309:1990: Cáp cho máy trục -Tiêu chuẩn cho kiểm tra, xem xét và loại bỏ.
Code of Practice for Safe Use and Operation of Suspended Working Platforms: Các quy định bắt buộc về việc vận hành và sử dụng an toàn thiết bị sàn nâng người của Hồng Kông – Trung Quốc.

Trong trường hợp các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn quốc gia viện dẫn tại Quy trình kiểm định này có bổ sung, sửa đổi hoặc thay thế thì áp dụng theo quy định tại văn bản mới nhất.

Việc kiểm định kỹ thuật an toàn sàn nâng người có thể theo tiêu chuẩn khác khi có đề nghị của cơ sở sử dụng, chế tạo với điều kiện tiêu chuẩn đó phải có các chỉ tiêu kỹ thuật về an toàn bằng hoặc cao hơn so với các chỉ tiêu quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia được viện dẫn trong quy trình này.

Thời hạn kiểm định kỹ thuật sàn nâng người

Thời hạn kiểm định sàn nâng người định kỳ là 01 năm. Đối với bàn nâng có thời hạn sử dụng trên 10 năm thì thời hạn kiểm định định kỳ là 06 tháng.

Trường hợp nhà chế tạo hoặc yêu cầu của cơ sở về thời hạn kiểm định sàn nâng ngắn hơn thì thực hiện theo đề nghị của nhà chế tạo hoặc cơ sở.

Khi rút ngắn thời hạn kiểm định, kiểm định viên phải nêu rõ lý do trong biên bản kiểm định.

Khi thời hạn kiểm định được quy định trong các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì thực hiện theo quy định của quy chuẩn đó.

Quy trình kiểm định sàn nâng người

Các bước kiểm định sàn nâng người

Khi kiểm định kỹ thuật an toàn sàn nâng, tổ chức kiểm định phải lần lượt tiến hành lần lượt theo các bước sau:

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị;
Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài;
Bước 3: Kiểm tra kỹ thuật – thử không tải;
Bước 4: Các chế độ thử tải – Phương pháp thử;
Bước 5: Xử lý kết quả kiểm định.

Lưu ý: Các bước kiểm tra tiếp theo chỉ được tiến hành khi kết quả kiểm tra ở bước trước đó đạt yêu cầu. Tất cả các kết quả kiểm tra của từng bước phải được ghi chép đầy đủ vào bản ghi chép hiện trường theo mẫu qui định tại Phụ lục 01 và lưu lại đầy đủ tại tổ chức kiểm định.

Điều kiện kiểm định sàn nâng Gondola

Khi tiến hành kiểm định phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

Thiết bị phải ở trạng thái sẵn sàng đưa vào kiểm định.
Hồ sơ, tài liệu của thiết bị phải đầy đủ.
Các yếu tố môi trường, thời tiết đủ điều kiện không làm ảnh hưởng tới kết quả kiểm định.
Các điều kiện về an toàn vệ sinh lao động phải đáp ứng để vận hành thiết bị.

Chuẩn bị kiểm định sàn nâng

Trước khi tiến hành kiểm định bàn nâng, tổ chức kiểm định và cơ sở phải phối hợp, thống nhất kế hoạch kiểm định, chuẩn bị các điều kiện phục vụ kiểm định và cử người tham gia, chứng kiến kiểm định.

Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị:

Lý lịch, hồ sơ của bàn nâng phải thể hiện được loại, mã hiệu; số chế tạo; năm chế tạo; nhà chế tạo; tải trong nâng; loại dẫn động; loại điều khiển; vận tốc nâng hạ; vận tốc di chuyển (nếu có) và đặc trưng kỹ thuật chính các bộ phận của thiết bị.
Các báo cáo kết quả, biên bản kiểm tra tiếp địa, điện trở cách điện động cơ.
Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức được chỉ định cấp theo quy định.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi đầy đủ và đáp ứng các quy định tại 7.2 của quy trình này. Nếu không đảm bảo, cơ sở phải có biện pháp khắc phục bổ sung.

Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện kiểm định phù hợp để phục vụ quá trình kiểm định.

Xây dựng và thống nhất thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn với cơ sở trước khi kiểm định. Trang bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện bảo vệ cá nhân, đảm bảo an toàn trong quá trình kiểm định.

Tiến hành kiểm định an toàn sàn nâng

Khi tiến hành kiểm định phải thực hiện theo trình tự sau:

Kiểm tra bên ngoài:

Tiến hành kiểm tra vị trí lắp đặt thiết bị: Mặt bằng đặt thiết bị phải được đảm bảo khả năng chịu lực của thiết bị. Vị trí lắp đặt phải đảm bảo khoảng cách an toàn với đường dây tải điện (theo mục 1.5.7.1.9 TCVN 4244:2005).

Đo kiểm tra kích thước lắp dựng sàn nâng người: Việc lắp dựng phải đảm bảo tính ổn định, theo đúng thiết kế của nhà chế tạo.
Kiểm tra điều kiện môi trường: trời không mưa, phải đảm bảo nhiệt độ không quá 40°C, tốc độ gió không quá 8,3m/s.
Kiểm tra tính đầy đủ, đồng bộ và sự phù hợp của các bộ phận, cụm máy, chi tiết và thông số kỹ thuật trên nhãn mác của thiết bị phải phù hợp với hồ sơ, lý lịch và cần đặc biệt chú ý kiểm tra tình trạng kỹ thuật an toàn của các chi tiết, bộ phận sau:

- Kết cấu kim loại của sàn thao tác, dầm treo: kiểm tra và đánh giá căn cứ theo phụ lục 6-TCVN 4244:2005.
- Các mối ghép bulông của các liên kết: kiểm tra bằng quan trắc việc lắp ghép các cụm chi tiết đúng với tài liệu nhà chế tạo.
- Kiểm tra các liên kết hàn: việc kiểm tra bằng quan trắc phát hiện các hư hỏng khuyết tật bên ngoài.
- Cáp thép: Phù hợp với chủng loại quy định của nhà chế tạo. Độ mòn đường kính bên ngoài phải nhỏ hơn 10% đường kính sợi cáp, số sợi cáp đứt không được vượt quá 5% tổng số sợi cáp trong phạm vi chiều dài là 10 lần đường kính cáp.
- Việc cố định các đầu cáp: cần theo tài liệu viện dẫn nhà chế tạo hoặc phương pháp bắt cóc cáp chuẩn tại mục: phụ lục 18C – TCVN 4244:2005.
- Kiểm tra tăng đơ cáp neo giằng cần: Phát hiện các biến dạng, khuyết tật ở thân và đầu tăng đơ, đánh giá theo mục phụ lục 15 – TCVN 4244:2005.
- Kiểm tra khối lượng của đối trọng trên khung dầm treo và việc neo giữ cố định đối trọng trong khung.
- Kiểm tra việc lắp đối trọng căng cáp tải và cáp an toàn: yêu cầu phải được bắt chắc chắn không bị tuột hoặc theo hướng dẫn nhà chế tạo.
- Cụm cơ cấu nâng, cơ cấu quay: Kết cấu kim loại của cơ cấu, kiểm tra việc lắp đặt theo tài liệu nhà chế tạo.
- Thiết bị cứu hộ bằng tay.
- Khóa an toàn: kết cấu kim loại khóa, việc cố định khóa trên sàn thao tác.
- Cơ cấu phanh tời, phanh bảo hiểm, cơ cấu khống chế vượt tốc.
- Ròng rọc, trục và các chi tiết cố định trục ròng rọc.
- Đường ray, bánh xe di chuyển và các bộ phận dẫn động.
- Các thiết bị an toàn: giới hạn hành trình nâng / hạ và di chuyển, bộ chống quá tải.
- Cáp điện, tủ điều khiển: dây cáp điện động lực phải theo đúng chủng loại của nhà chế tạo, đầu nối trong tủ điều khiển phải được bắt chặt và đảm bảo các quy định về an toàn điện.
- Hệ thống thủy lực cơ cấu nâng cần: Phát hiện việc rò rì dầu thủy lực của toàn bộ các chi tiết, kiểm tra việc lắp các cụm van, đường ống dẫn.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi thiết bị được lắp đặt đầy đủ, đồng bộ, theo đúng thiết kế, không phát hiện các hư hỏng, khuyết tật và đáp ứng các yêu cầu của mục 8.1.

Kiểm tra kỹ thuật – Thử không tải:

Kiểm tra và đánh giá điện trở cách điện mạch động lực căn cứ theo cấp điện áp, cụ thể:

Tiến hành thử không tải các cơ cấu và thiết bị, bao gồm: Kiểm tra sự hoạt động của cụm cơ cấu nâng, cơ cấu di chuyển, phanh, thiết bị an toàn, sự hoạt động của tiếp điểm hạn chế hành trình nâng/hạ, bộ chống rơi, cơ cấu cứu hộ bằng tay.
Nội dung thử nêu trên được thực hiện không ít hơn 03 lần.
Xác định các thông số động của thiết bị: Thông số tốc độ, dòng điện động cơ, so sánh với hồ sơ thiết bị.
Thử không tải được coi là đạt yêu cầu khi các cơ cấu, bộ phận, thiết bị an toàn của sàn nâng người hoạt động theo tính năng thiết kế nhà chế tạo.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi các thông số kích thước, các thiết bị an toàn và các cơ cấu hoạt động đúng tính năng thiết kế và đáp ứng các yêu cầu của mục 8.2.

Các chế độ thử tải – Phương pháp thử:

Thử tĩnh:

Thử nghiệm tải trọng tĩnh chỉ tiến hành khi thử nghiệm không tải đạt yêu cầu.

Mức tải thử là 150% tải trọng làm việc:

Bố trí tải thử trên sàn thao tác: Tải thử được phân bố đều trên sàn thao tác.
Độ cao nâng tải: từ 100 đến 200 mm kể từ chân đỡ sàn công tác đến mặt nền.
Thời gian duy trì tải thử: 10 phút.

Đánh giá: Kết quả đạt yêu cầu khi sàn thao tác không bị trôi, thiết bị không bị mất ổn định và kết cấu kim loại không bị rạn nứt, biến dạng.

Thử động:

Mức tải trọng khi thử: bằng 125% tải trọng làm việc, cho sàn nâng hoạt động lên xuống: Thử toàn bộ hoạt động hoạt động của cơ cấu nâng hạ. Cho sàn nâng người hoạt động lên và xuống, thực hiện không ít hơn 03 lần. Kết quả đạt yêu cầu khi các cơ cấu hoạt động đúng theo tính năng thiết kế, không có hiện tượng bất thường và phanh không bị trôi.
Thử cơ cấu khóa an toàn: Đấu bộ điều khiển ngoài vào tủ điều khiển, thao tác vận hành kiểm tra sự hoạt động của khóa an toàn với tải 125% tải làm việc. Kết quả đạt yêu cầu khi sàn nâng người chỉ được treo giữ trên dây cáp an toàn với độ nghiêng sàn thao tác theo phương ngang phải nhỏ 25% hoặc trong giới hạn quy định của nhà chế tạo.
Thử bộ khống chế vượt tốc (nếu có): khi sàn nâng người được trang bị bộ khống chế vượt tốc thì tiến hành thử kiểm tra sự hoạt động của cơ cấu này. Cho sàn nâng chứa tải đi xuống, tác động cưỡng bức cho bộ khống chế tốc độ làm việc và kiểm tra việc giữ sàn công tác. Kết quả đạt yêu cầu khi sàn công tác được giữ không trôi.

Đánh giá: Việc thử động được coi là đạt yêu cầu khi các cơ cấu và bộ phận của thiết bị hoạt động đúng theo tính năng thiết kế; kết cấu kim loại không bị rạn nứt, biến dạng vĩnh cửu; sàn nâng không bị trôi tuột; thiết bị không bị mất ổn định; không có hiện tượng dò rỉ dầu; không có các hư hỏng khác.

Các yêu cầu khác:

Trong trường hợp thiết bị có nhiều cơ cấu nâng, việc thử tĩnh và thử động thực hiện cho từng cơ cấu nâng với tải trọng làm việc tương ứng.
Trong trường hợp thiết bị có mặt sàn có thể nghiêng một góc thì phải thử tĩnh và thử động cơ cấu nghiêng sàn thao tác đồng thời kiểm tra độ bám bề mặt sàn thao tác với tải làm việc.

Xử lý kết quả kiểm định sàn nâng

Lập biên bản sàn nâng với đầy đủ nội dung theo mẫu quy định tại phụ lục 02 trong quyết định này

Các thành phần thông qua trong biên bản kiểm định sàn nâng bắt buộc phải có tối thiểu thành viên sau ( đại diện cơ sở hoặc người được cơ sở ủy quyền, người được cử tham gia và chứng kiến kiểm định, kiểm định viên thực hiện kiểm định)

Ghi tóm tắt kết quả kiểm định vào lý lịch của kiểm định sàn nâng.

Khi kết quả kiểm định sàn nâng đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn, kiểm định viên dán tem kiểm định cho sàn nâng. Tem kiểm định an toàn thiết bị được dán ở vị trí dễ quan sát.

Nếu kết quả kiểm định sàn nâng đạt yêu cầu kiểm định an toàn kỹ thuật thì cấp giấy chứng nhận kiểm định sàn nâng cho cơ sở, nếu chưa đạt yêu cầu thì phải kiến nghị cơ sở khắc phục và thời gian khắc phục đồng thời gửi biên bản kiểm định và thông báo về cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương, nơi lắp đặt sử dụng sàn nâng.