Kiểm định tời điện – tời nâng hàng
Tời điện nâng tải là gì? tại sao phải kiểm định tời điện
Tời điện nâng tải là gì?
Tời điện nâng tải hay còn gọi là tời điện nâng hàng là thiết bị nâng hạ được sử dụng phổ biến trong các xí nghiệp, công trình xây dựng. Thiết bị nâng hạ được lắp cố định tại nơi sử dụng, dùng để nâng tải, nâng hàng hóa bao gồm 1 bộ chuyển động cơ khí dẫn động bằng tang hoặc đĩa xích.
Tại sao phải kiểm định tời điện nâng tải?
Tời điện nâng tải là một thiết bị nâng hạ rất dễ xảy ra hư hỏng trong quá trình sử dụng, dễ gây mất an toàn đối với những người sử dụng và cả những người ở khu vực xung quanh. Vì vậy, kiểm định là công việc cần thiết để đảm bảo an toàn khi vận hành.
- Đàm bảo an toàn cho người vận hành và những người khác trong phạm vi làm việc của tời điện, tời nâng hàng.
- Tránh các thiệt hại về tài sản, cơ sở vật chất cho doanh nghiệp
- Phát hiện kịp thời các hư hỏng từ đó khắc phục, duy trì và nâng cao hiệu suất làm việc của thiết bị;
- Tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể Tời nâng hàng là thiết bị nằm trong danh sách những sản phẩm cần được kiểm định nghiêm ngặt về độ an toàn theo Thông tư 53/2016/TT-BLĐTBXH do Bộ lao động Thương Binh – Xã Hội ban hành ngày 28 tháng 12 năm 2016 mục số 16.
- Là bằng chứng pháp lý cho khách hàng và cho đơn vị bảo hiểm.
- Đàm bảo an toàn cho người vận hành khi tiến hành kiểm định
Khi nào cần phải kiểm định tời điện?
Tời nâng hàng là một trong các đối tượng có trong danh mục thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn cần lao được quy định trong Thông tư 53/2016/TT-BLĐTBXH do Bộ lao động Thương Binh – Xã Hội ban hành ngày 28 tháng 12 năm 2016. Tất cả các loại tời điện dùng để nâng hàng không có quy định tải trọng đều phải kiểm định trước lúc đưa vào sử dụng. Dưới đây là các trường hợp kiểm định tời nâng tải để quý doanh nghiệp năm bắt được thông tin cụ thể, kiểm định an toàn tời điện trước khi đưa vào sử dụng, trong quá trình sử dụng và khi có sự cố bất thường.
Kiểm định lần đầu
Kiểm định lần đầu là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dung lần đầu.
- Tiến hành kiểm định tời điện đạt yêu cầu và bảo đảm yêu cầu mới cho thiết bị hoạt động sau khi tời điện đã lắp đặt xong.
- Đối với doanh nghiệp chế tạo lắp đặt phải chuẩn bị tải để thử trọng tải làm việc của tời nâng, thử các công tắc an toàn cửa và 1 số hạng mục khác được quy định tại quy trình
- Công ty chế tạo cần cung cấp những giấy tờ, bản vẽ, lược đồ mạch điện, sơ đồ thủy lực (nếu có).
Kiểm định định kỳ
Kiểm định lần đầu là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, khi hết thời hạn của lần kiểm định trước.
- Các lần kiểm định tời điện tiếp theo là kiểm định định kỳ khi người sử dụng tời nâng hàng phải tiến hành kiểm định lại sau khi lần kiểm định đầu hết thời hạn.
- Công ty sử dụng tời chuẩn bị các hồ sơ đã được lưu lại liên quan của lần kiểm định trước đó để đáp ứng cho lần kiểm định tiếp theo.
Kiểm định bất thường
Kiểm định lần đầu là hoạt động đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thiết bị theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn trong các trường hợp sau
- Sau khi tời nâng hàng có sự thay đổi vị trí lắp đặt từ chỗ này đến chỗ khác, hoặc đổi thay công trình xây dựng.
- Có sự thay thế, sửa chữa: cáp nâng tải, động cơ hoặc những bộ phận chịu tải của tời nâng.
- Sau khi xảy ra sự cố tai nạn nguy hiểm.
- Có sự đề nghị của cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Lưu ý: Doanh nghiệp cần chú ý kiểm định thiết bị tời nâng tải trong 3 khoảng thời gian như trên để đảm bảo đúng theo quy định của nhà nước, đồng thời mang lại sự an toàn nhất cho người lao động, hàng hóa trong quá trình vận hành sử dụng.
Thời hạn cần phải kiểm định tời điện nâng tải
- Căn cứ vào QTKĐ: 14 – 2016/BLĐTBXH tời nâng hàng có thời hạn kiểm định định kỳ không quá 02 năm, đối với các tời nâng làm cho việc trên 12 năm thì kiểm tra định kì hàng năm.
- Đối với những tời nâng thủ công, tời nâng do đơn vị tự chế tạo sử dụng rất nhiều, không theo tiêu chuẩn Việt Nam, cơ quan chức nâng vẫn yêu cầu kiểm định an toàn trước khi hoạt động, đối với các tời này thông thường 1 năm kiểm định 1 lần. Nhưng đa số tời không đủ tiêu chuẩn để kiểm định.
- Thời hạn kiểm định do kiểm định viên sau khi kiểm tra quyết định vì phụ thuộc rất nhiều vào việc bảo trì bảo dưỡng thiết bị, chế độ làm việc của tời nâng. Khi rút ngắn thời hạn kiểm định tời điện thì kiểm định viên phải nêu rõ lý do trong biên bản kiểm tra
Quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho kiểm định tời nâng điện
- QCVN 7: 2012/BLĐTBXH, Quy chuẩn Quốc gia về an toàn lao động đối với thiết bị nâng.
- QCVN 01: 2011/BCT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn trong khai thác than hầm lò.
- TCVN 4244:2005, Thiết bị nâng thiết kế, chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.
- TCVN 5206:1990, Máy nâng hạ – Yêu cầu an toàn đối với đối trọng và ổn trọng.
- TCVN 5207:1990, Máy nâng hạ – Yêu cầu an toàn chung.
- TCVN 5209:1990, Máy nâng hạ – Yêu cầu an toàn đối với thiết bị điện.
- TCVN 5179:90, Máy nâng hạ – Yêu cầu thử thủy lực về an toàn.
- TCVN 9358: 2012, Lắp đặt hệ thống nối đất thiết bị cho các công trình công nghiệp – Yêu cầu chung.
- TCVN 9385:2012, Chống sét cho công trình xây dựng – Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống.
- TCVN 6780-2:2009, Yêu cầu an toàn trong khai thác hầm lò mỏ quặng và phi quặng – Phần 2: Công tác vận tải mỏ.
- TCVN 6997: 2002, Trục tải mỏ – Công tác hiệu chỉnh và kiểm định.
Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn nêu trên có bổ sung, sửa đổi hoặc thay thế thì áp dụng theo quy định tại văn bản mới nhất.
Việc kiểm định kỹ thuật an toàn tời điện dùng để nâng tải có thể theo tiêu chuẩn khác khi có đề nghị của cơ sở sử dụng, cơ sở chế tạo với điều kiện tiêu chuẩn đó phải có các chỉ tiêu kỹ thuật về an toàn bằng hoặc cao hơn so với các chỉ tiêu quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia được viện dẫn trong quy trình này.
Quy trình kiểm định tời điện nâng tải ( tời nâng hàng)
Các bước kiểm định tời nâng điện
Khi kiểm định kỹ thuật an toàn tời điện nâng hàng, tổ chức kiểm định phải lần lượt tiến hành theo đúng QTKĐ:14-2016/BLĐTBXH bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thiết bị;
- Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài;
- Bước 3: Kiểm tra kỹ thuật – thử không tải;
- Bước 4: Các chế độ thử tải – Phương pháp thử;
- Bước 5: Xử lý kết quả kiểm định.
Lưu ý: Các bước kiểm tra tiếp theo chỉ được tiến hành khi kết quả kiểm tra ở bước trước đó đạt yêu cầu. Tất cả các kết quả kiểm tra của từng bước phải được ghi chép đầy đủ vào bản ghi chép hiện trường theo mẫu quy định và lưu lại đầy đủ tại tổ chức kiểm định.
Điều kiện để kiểm định an toàn tời điện nâng tải
Trước khi tiến hành kiểm định an toàn tời điện nâng tải, bắt buộc phải đảm bảo các điều kiện sau đây:
- Thiết bị phải ở trạng thái sẵn sàng kiểm định an toàn
- Hồ sơ kỹ thuật của thiết bị phải đầy đủ
- Các yếu tố môi trường, thời tiết đủ điều kiện không làm ảnh hưởng tới kết quả kiểm định
- Các điều kiện về vệ sinh an toàn lao động phải đáp ứng để vận hành thiết bị.
Tiến hành kiểm định tời điện nâng tải
Bước 1: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài khi kiểm định tời điện
- Kiểm tra vị trí lắp đặt thiết bị, hệ thống điện, bảng hướng dẫn nội quy sử dụng, hàng rào bảo vệ, mặt bằng, khoảng cách và các biện pháp an toàn.
- Xem xét lần lượt và toàn bộ các cơ cấu, bộ phận của thiết bị.
- Kiểm tra cáp tải/xích.
- Kiểm tra các cơ cấu nối móc.
- Kiểm tra Puly đỡ cáp và chuyển hướng cáp.
- Kiểm tra hộp giảm tốc.
- Kiểm tra động cơ điện.
- Kiểm tra tang quấn cáp và các thiết bị kèm theo.
- Kiểm tra hệ thống tiếp đất bảo vệ và chống sét.
Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật – Thử không tải
- Tiến hành thử không tải các cơ cấu và thiết bị, bao gồm: tất cả các cơ cấu và trang bị điện, các thiết bị an toàn, phanh, hãm và các thiết bị điều khiển, chiếu sáng, tín hiệu, âm hiệu;
- Các phép thử trên được thực hiện không ít hơn 03 (ba) lần
Bước 3: Các chế độ thử tải – Phương pháp thử
Thử tải tĩnh:
- Tải trọng thử: 125% SWL hoặc bằng 125% Q(sd)
- Khi nâng tải, kiểm tra sự hoạt động của hệ thống hạn chế quá tải tại các vị trí này. Thiết bị khống chế quá tải phải ngăn chặn được các cơ cấu tiếp tục hoạt động vượt quá giới hạn an toàn của thiết bị và chỉ cho phép các cơ cấu đó hoạt động theo chiều ngược lại để đưa tải về trạng thái an toàn hơn (C).
- Treo tải lần lượt tại hai vị trí tầm với nhỏ nhất và lớn nhất theo đặc tính tải của thiết bị và thực hiện theo 4.3.2, TCVN 4244:2005.
Thử tải động:
- Thử tải động thiết bị phải tiến hành với tải thử 110% trọng tải thiết kế hoặc trọng tải do đơn vị sử dụng đề nghị (mục 4.3.2-TCVN 4244:2005), tiến hành nâng và hạ tải đó ba lần và phải kiểm tra hoạt động của tất cả các cơ cấu khác ứng với tải đó.
- Thử tải động thiết bị căn cứ vào loại thiết bị và được thực hiện theo các mục 4.3.2-TCVN 4244:2005.
Xử lý kết quả kiểm định tời điện
Lập biên bản kiểm định tời điện với đầy đủ nội dung theo mẫu quy định tại phụ lục 02 trong quyết định này
Các thành phần thông qua trong biên bản kiểm định tời điện nâng hàng bắt buộc phải có tối thiểu thành viên sau ( đại diện cơ sở hoặc người được cơ sở ủy quyền, người được cử tham gia và chứng kiến kiểm định, kiểm định viên thực hiện kiểm định)
Ghi tóm tắt kết quả kiểm định vào lý lịch của kiểm định tời điện nâng hàng.
Khi kết quả kiểm định tời điện nâng tải đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn, kiểm định viên dán tem kiểm định cho tời điện. Tem kiểm định an toàn thiết bị được dán ở vị trí dễ quan sát.
Nếu kết quả kiểm định an toàn tời điện đạt yêu cầu kiểm định an toàn kỹ thuật thì cấp giấy chứng nhận kiểm định tời điện nâng tải cho cơ sở, nếu chưa đạt yêu cầu thì phải kiến nghị cơ sở khắc phục và thời gian khắc phục đồng thời gửi biên bản kiểm định và thông báo về cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương, nơi lắp đặt sử dụng tời điện.
